Geslacht wijzigen op geboorteakte wordt eenvoudiger

Wie zijn geslacht wil wijzigen op zijn geboorteakte, krijgt het binnenkort iets makkelijker. Het zal volstaan om aan te tonen dat het geslacht op de geboorteakte niet overeenstemt met de ?innerlijk beleefde genderidentiteit?. Momenteel kan een aanpassing alleen na een medische geslachtsaanpassing of sterilisatie.

Een aanzienlijke versoepeling dat de situatie voor transgenders moet vereenvoudigen. Maar wel cruciaal opdat onze wetgeving in overeenstemming is met de internationale mensenrechtenverplichtingen. Vooral de verplichte sterilisatievoorwaarde die ons land hanteert, ligt internationaal onder vuur.

De wetgever wijzigt zowel het Burgerlijk Wetboek als het Gerechtelijk Wetboek en de wet van 15 mei 1987 op de namen en voornamen.

Geen medische voorwaarden meer

België heeft er nu, net als een aantal andere landen waaronder Nederland, Spanje, Malta, Argentinië, Ierland en Denemarken voor gekozen om de medische voorwaarden om over te gaan tot een aanpassing van de registratie van het geslacht in de geboorteakte af te schaffen. Maar bouwt wel een aantal extra waarborgen in tegen misbruik. Het is immers niet de bedoeling dat iemand zo maar naar een gemeentehuis stapt om een aanpassing te vragen.

De betrokkene zal een verklaring moeten afleggen waarin hij stelt er al een hele tijd van overtuigd te zijn dat het vermelde geslacht niet overeenstemt met zijn genderidentiteit. Bovendien is de betrokkene verplicht om aan te geven dat hij de administratieve én juridische gevolgen wenst van een wijziging van de geboorteakte. Na het afleggen van de verklaring benadrukt de ambtenaar van de burgerlijke stand dat het in principe om een onherroepelijke procedure gaat. Alleen mist bewijs van uitzonderlijke omstandigheden kan de familierechtbank nog een nieuwe aanpassing toestaan.

De ambtenaar overhandigt de betrokkene een ontvangstbewijs van de verklaring én informatiebrochure over het verloop en de gevolgen van de procedure.

Maatregelen tegen identiteitsfraude

Maar daar stopt het niet. Er worden strenge maatregelen ingebouwd om identiteitsfraude en problematische verklaringen (bv. door personen die gezocht worden door het gerecht) te vermijden. De ambtenaar van de burgerlijke stand wordt daarom verplicht om de procureur des Konings op te hoogte te brengen van de vraag tot aanpassing. Die heeft 3 maanden de tijd om advies te geven 'wegens strijdigheid met de openbare orde'. De betrokkene komt tegelijkertijd in een 'bedenkperiode' terecht. Na een bedenktijd van 3 tot 6 maanden na de eerste verklaring, zal aan de betrokkene worden gevraagd om zijn verklaring te herhalen en een attest van voorlichting afgeleverd door een erkende transgenderorganisatie, te overhandigen. Pas nadien én met gunstig advies van de procureur zal het geslacht op de geboorteakte effectief worden aangepast.

Ook minderjarigen

Nieuw is ook dat minderjarigen hun geboorteakte zullen kunnen laten aanpassen. Al gelden hier een aantal bijkomende criteria. De procedure zal alleen openstaan voor niet-ontvoogde minderjarigen met onderscheidingsvermogen vanaf 16 jaar. De jongeren zullen bovendien een attest van hun behandelend arts-psychiater moeten voorleggen waaruit blijkt dat ze wel degelijk de voortdurende overtuiging hebben dat het geslacht op hun geboorteakte niet overeenstemt met hun innerlijk beleefde genderidentiteit. Tot slot is bijstand van de ouders of wettelijke vertegenwoordiger vereist.

Uiterlijk op 1 januari 2018

De wet van 25 juni 2017 is momenteel nog niet van toepassing. De Koning moet nog een datum van inwerkingtreding bepalen. De wetgever legt wel een deadline op: de wet zal ten laatste in werking treden op 1 januari 2018 (de eerste dag van de zesde maand na die waarin ze is bekendgemaakt).

Bron: Wet van 25 juni 2017 tot hervorming van regelingen inzake transgenders wat de vermelding van een aanpassing van de registratie van het geslacht in de akten van de burgerlijke stand en de gevolgen hiervan betreft, BS 10 juli 2017.

Zie ook
Wetsontwerp tot hervorming van regelingen inzake transgenders wat de vermelding van een aanpassing van de registratie van het geslacht in de akten van de burgerlijke stand en de gevolgen hiervan betreft, Parl. St. Kamer 2017, nr. 54K2403/001.