Vijfde Potpourri-wet zorgt voor enkele familierechtelijke verbeteringen (art. 63-94 Potpourri V)

De vijfde Potpouri-wet zorgt voor enkele verbeteringen aan het familierecht. De adoptie na kafala wordt beter geregeld, er zijn afwijkingen mogelijk op het principe van 'eenheid van naam' bij adoptie, en de justitieassistenten krijgen meer tijd om een sociaal onderzoek te voeren. Daarnaast kan de voogd van een minderjarige ook toestemming krijgen om een nalatenschap zuiver te aanvaarden.

Adoptie na kafala

Voortaan moet een voogd ad hoc instemmen met de adoptie van een kind uit een land waarvan de wetgeving de adoptie niet kent. Het gaat in het bijzonder om landen die enkel de kafala kennen, een vorm van wettelijke voogdij (bv. in Marokko).

Aangezien het recht van het betrokken land de adoptie niet kent, kunnen de ouders of een andere partij in het land van herkomst geen toestemming geven voor de adoptie. Een toestemming is echter wel vereist. Daarom kan een voogd ad hoc toestemming geven. Die voogd ad hoc wordt aangewezen door de rechtbank. Op vraag van een betrokken persoon of op vraag van de procureur des Konings.

Eenheid van naam

In geval van gewone adoptie geldt de door de adoptanten gekozen naam voor een adoptiekind in principe ook voor de later geadopteerde kinderen. Van dit principe kon tot nu niet afgeweken worden, maar dat verandert nu. Het Burgerlijk Wetboek laat de adoptieouders immers toe om de oorspronkelijke naam van de geadopteerde te behouden en een van hun namen eraan toe te voegen. In die gevallen geldt de 'eenheid van naam' niet.

Voogdij minderjarige

De voogd van een minderjarige kan voortaan van de vrederechter de toelating krijgen om een nalatenschap, een algemeen legaat of een legaat onder algemene titel zuiver te aanvaarden. De vrederechter houdt bij zijn beslissing rekening met de aard en de omvang van het geërfd vermogen en zal alleen machtiging geven als de baten kennelijk de lasten van het geërfd vermogen overschrijden. Tot nu kon de vrederechter het aanvaarden van de nalatenschap of het legaat enkel toestaan onder voorrecht van boedelbeschrijving.

Met deze uitbreiding geldt voor alle handelingsonbekwame personen voortaan dezelfde regeling.

Familierechtbank

De familierechtbank is bevoegd voor de vorderingen over de staat van personen. De wetgever beklemtoont dat ook de vorderingen over de Belgische nationaliteit en de vorderingen over de erkenning van de status van staatloze hieronder vallen.

Territoriale bevoegdheid afstamming en staatloosheid

Vorderingen over de afstamming komen voor de familierechtbank van de woonplaats van het kind. Bij gebrek aan woonplaats is de familierechtbank van de gewone verblijfplaats van het kind bevoegd. Heeft het kind geen woonplaats of gewone verblijfplaats, dan is de Brusselse familierechtbank bevoegd.

Procedures tot erkenning van de status van staatloze behoren tot de bevoegdheid van de familierechtbank die gevestigd is in de zetel van het hof van beroep in wiens rechtsgebied de verzoeker zijn woon- of verblijfplaats heeft. Bij gebrek aan woon- of verblijfplaats is de plaats waar de verzoeker zich bevindt bepalend.

Sociaal onderzoek

De justitieassistenten krijgen voortaan meer tijd om het door de familierechtbank bevolen maatschappelijk onderzoek uit te voeren. Ze krijgen drie maanden, in plaats van nu 75 dagen.

De maximumtermijnvan drie maanden stijgt trouwens naar vier maanden, als de termijn valt in de gerechtelijke vakantie. De doorlooptijd van de onderzoeken stijgt in de vakantieperiode immers ongeveer met één maand. Vandaar de langere termijn.

Voorlopige binding familierechtelijke overeenkomst bij EOT

Wanneer echtgenoten afstand doen van de procedure van echtscheiding door onderlinge toestemming en overstappen op een procedure van echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting, blijft de afgesloten familierechtelijke overeenkomst de partijen voorlopig binden.
Bij overeenkomsten die niet de vorm van een uitvoerbare titel hebben (onderhandse overeenkomsten) kan de familierechtbank een voorlopige maatregel uitspreken, in overeenstemming met de overeenkomst.

Deze nieuwe regel is alleen van toepassing op overeenkomsten die na 3 augustus 2017 zijn afgesloten.

Inwerkingtreding

De artikelen 63 tot 94 van de vijfde Potpourri-wet treden in werking op 3 augustus 2017.

Bron: Wet van 6 juli 2017 houdende vereenvoudiging, harmonisering, informatisering en modernisering van bepalingen van burgerlijke recht en van burgerlijk procesrecht alsook van het notariaat, en houdende diverse bepalingen inzake justitie, BS 24 juli 2017 (art. 63-94 Potpourri V)

Zie ook:
Burgerlijk Wetboek (o.m. art. 348-5/1, 353-4bis)
Gerechtelijk Wetboek (o.m. art. 628, 629bis, 632bis, 1253ter/9, 1294)