Geen recuperatie meer van btw bij restauratie

Eigenaars die een erfgoedpremie hebben aangevraagd voor het onderhoud en de restauratie van beschermd erfgoed, mogen de btw op de werken niet meer in rekening brengen. Aanvragen voor een onderzoekspremie of voor een premie voor buitensporige opgravingskosten ondergaan hetzelfde lot.Deze maatregel zou de Vlaamse regering een kostenbesparing van 16% opleveren, maar voor de eigenaar betekent dat een premiedaling van 40% naar ongeveer 35%.    

Erfgoedpremie

De eigenaar van een beschermd goed, een erfgoedlandschap, een goed in de overgangszone rond een beschermd goed, of een op zichzelf staand deel van een beschermd goed of erfgoedlandschap, kan een erfgoedpremie aanvragen voor de beheermaatregelen, werkzaamheden of diensten die noodzakelijk zijn voor het behoud of de herwaardering van de erfgoedkenmerken en erfgoedelementen van het beschermde relict. De premie is een percentage van een lijstje van 'aanvaarde kosten'.

Als de aanvrager een particulier, een gemeente of een andere rechtspersoon is die de btw niet kan recupereren, wordt de premie berekend op alle aanvaarde kosten, plus btw.
Die passage wordt nu geschrapt.
De Vlaamse regering schrapte eerder ook al de mogelijkheid om de btw te verrekenen onder het oude stelsel van de restauratiepremies.

De Vlaamse regering motiveert haar ingreep in de nieuwe erfgoedpremies door te verwijzen naar de lange wachtlijsten voor de premie: ?Op de wachtlijst voor restauratiepremies (medio december 2016) vertegenwoordigde de btw meerkosten van gemiddeld 16%. Door de betoelaging van de btw af te schaffen, kunnen met eenzelfde beschikbaar krediet dus meer premiedossiers worden gehonoreerd. De wachtlijst kan daardoor sneller worden weggewerkt en toekomstige dossiers zullen ook een minder hoge budgettaire last vertegenwoordigen.?

Ook voor onderzoekspremies en premies voor toevalsvondsten

De mogelijkheid om de btw gedeeltelijk te verrekenen in de premie, bestond ook voor onderzoekspremies en voor de premies voor buitensporige opgravingskosten. Een onderzoekspremie wordt toegekend voor het opmaken van een beheerplan of voor het uitvoeren van noodzakelijk voorafgaand onderzoek. De premie voor buitensporige opgravingskosten wordt toegekend bij dure archeologische opgravingen, maar wordt alleen toegekend aan particulieren en kleinschalige ondernemingen en dito verenigingen.

Premiedaling

De leden van de Strategische Adviesraad Ruimtelijke Ordening - Onroerend Erfgoed (SARO) waren in hun advies zeer kritisch over deze regeringsmaatregel. ?Afhankelijk van de situatie betaalt de eigenaar 6% of 21% op de werken die hij uitvoert, de materialen die hij aankoopt of de studies die hij betaalt?. De SARO waarschuwt dan ook: ?Het afschaffen van de betoelaging van deze meerkost, betekent dat eigenaars minder geld zullen overhouden om te investeren in het onderhoud of de renovatie van het beschermde erfgoed?. En de raad maakte de rekening: ?Deze maatregel komt overeen met het verlagen van het premiepercentage [van een doorsnee erfgoedpremie] van 40% naar gemiddeld 35%?.

Vanaf 14 oktober 2017?

Volgens de toelichting aan de Vlaamse regering (p 2) zou de afschaffing van de mogelijkheid om de btw gedeeltelijk te recupereren ?ook gelden voor alle ontvankelijk verklaarde aanvraagdossiers waarvoor nog geen erfgoedpremie is toegekend?.

Het regeringsbesluit bevat echter geen expliciete datum van inwerkingtreding en nergens staat dat de afschaffing van de btw ook zou gelden voor reeds ingediende aanvraagdossiers. Juridisch gezien kan de maatregel dan ook maar ingaan 10 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad. Dat is op 14 oktober 2017, en ze geldt dan ook alleen voor de aanvragen die vanaf die datum worden ingediend?

Van toepassing:

Vlaams gewest.

Vanaf 14 oktober 2017. Wettelijke regeling van inwerkingtreding 10 dagen na publicatie in BS.

Bron: Besluit van de Vlaamse Regering van 15 september 2017 houdende wijziging van het Onroerenderfgoedbesluit van 16 mei 2014 betreffende het uitsluiten van de btw bij het berekenen van premies, BS 4 oktober 217.