Beperkt bewijs van luchtwaardigheid voor vluchten met oude luchtballonnen, vliegtuigjes en helikopters

Wie de lucht in wil met een oude luchtballon, een historisch vleugelvliegtuigje of een helikopter van vroeger maar geen 'normaal luchtwaardigheidsbewijs' kan krijgen door het ontbreken van een geldig typecertificaat, heeft voortaan een 'Beperkt Bewijs van Luchtvaardigheid' (BBVL) nodig. Alle bestaande luchtvaartpassen en vergunningen zullen de komende maanden worden vervangen.    

Om een BBVL te krijgen, moeten de toestellen uiteraard aan een reeks specifieke veiligheidsvoorschriften en luchtwaardigheidsvereisten voldoen. Bovendien is een BBVL verbonden aan een aantal gebruiksbeperkingen en onderhoudsverplichtingen. De criteria met betrekking tot de luchtvaardigheidsbewijzen uit het KB Luchtvaart van 15 maart 1954 zijn niet langer van toepassing.

Met de aanpassingen schikt ons land zich naar de strenge, Europese vereisten. Europa wil immers meer uniformiteit in de reglementering, met eenvormige veiligheids- en luchtwaardigheidsregels. Items die de voorbije jaren voorwerp waren van een pak Luchtvaartverordeningen (Verordening 216/2008; Verordening 748/2012; Verordening 965/2012; Verordening 923/2012).

Welke luchtvaartuigen?

De nieuwe regels zijn van toepassing op historische luchtvaartuigen én op luchtvaartuigen zonder houder van typecertificaat die

in het Belgische luchtvaartregister ingeschreven zijn;

behoren tot de categorie ballonnen; vleugelvliegtuigen uitgerust met één of meerdere zuigermotoren met een operationeel maximum opstijgmassa van 5.700kg; helikopters met een operationeel maximum opstijgmassa van 3.175kg;

niet over een geldig typecertificaat of over een gelijkwaardig document beschikken dat de uitreiking van een normaal bewijs van luchtwaardigheid toelaat;

op het ogenblik van de aanvraag tot aflevering van een BBVL beschikken over een luchtwaardigheidsbewijs of een gelijkwaardig document dat nog geldig is of minder dan 6 maanden is vervallen. Alleen documenten uitgereikt door de minister bevoegd voor de Luchtvaart, door een bevoegde EU-overheid of de overheid van Ijsland, Liechtenstein, Noorwegen of Zwitserland, door de Federal Aviation Administration van de VS of de Transport Canada Civil Aviation komen in aanmerking.

Deze voorwaarden zijn niet van toepassing op een replica- of restauratieproject.

Let op: een historisch luchtvaartuig is een

niet complex luchtvaartuig waarvan het oorspronkelijke ontwerp dateert van voor 1 januari 1955 en waarvan de productie voor 1 januari 1975 is stopgezet; of

luchtvaartuig met een duidelijk historisch belang dat verband houdt met de deelname aan een opmerkelijke historische gebeurtenis, een belangrijke stap in de ontwikkeling van de luchtvaart of een belangrijke rol in de strijdkrachten van een EU-lidstaat;

luchtvaartuig dat in ons land een typecertificaat heeft verkregen en waarvoor een luchtwaardigheidsbewijs werd uitgereikt door de minister bevoegd voor de luchtvaart (of zijn gemachtigde);

replica?s van historische luchtvaartuigen of luchtvaartuigen met een duidelijk historisch belang.

Aanvraag bij DG Luchtvaart

Elk van bovenstaande toestellen heeft voortaan een BBVL nodig om toegelaten te worden tot het luchtverkeer. Eigenaars richten hun aanvraag aan het Directoraat-generaal Luchtvaart (DGLV) De inhoud varieert naargelang het gaat om een eerste aanvraag of een hernieuwing.

Een aanvraag tot aflevering van een BBVL omvat onder meer een uitgebreid technisch dossier, een gebruikershandboek met info over de uitvoering van vluchten en een onderhoudsprogramma met een gedetailleerde beschrijving van de onderhoudstaken en hun frequentie. Bij een hernieuwingsaanvraag worden zowel het luchtvaartuig als de documenten die zijn luchtwaardigheid aantonen, in België voorgelegd aan de ambtenaren van het DGLV.

Een BBVL is één jaar geldig vanaf de datum van afgifte.

Beperkingen

Toestel niet kapot

Een BBVL laat het gebruik van een luchtvaartuig toe als

- het luchtvaartuig geen herstelling of wijziging heeft ondergaan die niet door het DGLV werden goedgekeurd; of
- het luchtvaartuig na een onderhoudsbeurt goedgekeurd werd om opnieuw in dienst gesteld te worden; of
- het luchtvaartuig na een incident of een ongeval opnieuw in orde gebracht wordt.
Het luchtvaartuig moet worden gebruikt in overeenstemming met de beperkingen die op zijn BBVL en in het gebruikershandboek van het luchtvaartuig worden vermeld.

Alleen op Belgisch grondgebied

Het gebruik van het luchtvaartuig is beperkt tot Belgisch grondgebied, tenzij er specifieke overeenkomsten werden afgesloten tussen de bevoegde overheid van een andere staat en de DG Luchtvaart of een andere staat een bijzondere machtiging heeft verleend. 

Geen commerciële vluchten

Commerciële vluchten van punt A naar punt B zijn verboden. Maar er gelden uitzonderingen voor vluchten van punt A naar punt A.

Geen opleidingen

Opleidingen aan boord van een luchtvaartuig zijn verboden behalve voor oefenvluchten voor het verwerven of het behouden van de nationale bevoegdheidsverklaring van de piloot wanneer die door het DG Luchtvaart vereist is. Luchtarbeidsactiviteiten aan boord zijn verboden aan specifieke voorwaarden.

Onderhoud

De eigenaar is verantwoordelijk voor de permanente luchtvaardigheid van het luchtvaartuig. Er zijn strikte onderhoudsvereisten.

Piloten

Ook voor de piloten van luchtvaartuigen met een BBVL gelden strikte voorwaarden. Om vluchten te mogen uitvoeren met een historische helikopter of een helikopter zonder houder van typecertificaat moet een piloot bijvoorbeeld houder zijn van

een geldig bewijs van bevoegdheid als privépiloot voor helikopters (PPL(H)), als beroepspiloot voor helikopters (CPL(H)) of als verkeerspiloot voor helikopters (ATPL(H);

een typebevoegdverklaring ?Bijlage II (H) die is afgeleverd na het slagen voor een opleidingsprogramma dat door een instructeur werd bepaald.

Vanaf 21 oktober 2017

Het KB van 24 september 2017 treedt in werking op 21 oktober, 10 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad. De geldige luchtwaardigheidsbewijzen en luchtvaartpassen afgeleverd of hernieuwd voor die datum zullen door een BBVL vervangen worden, conform het besluit. en dat uiterlijk op de vervaldatum.

Tot 8 april 2018 mag een piloot houder van een Belgische vergunning van bestuurder van vrije ballon de bevoegdheden van deze vergunning op een historische luchtballon of een luchtballon zonder houder van typecertificaat in dezelfde categorie van luchtballonnen uitoefenen.

Bron: Koninklijk besluit van 24 september 2017 tot vaststelling van de technische voorwaarden opgelegd voor de toelating tot het luchtverkeer van historische luchtvaartuigen en luchtvaartuigen zonder houder van typecertificaat, BS 11 oktober 2017.