4 fiscale vrijstellingen voor wie natuurbeheerplan opstelt

Particulieren, ondernemingen, verenigingen? die een natuurbeheerplan opstellen voor hun terrein, kunnen vrijstelling van erfbelasting, schenkbelasting, verkooprecht én onroerende voorheffing krijgen. Het huidige, beperkte regime valt weg. In ruil voor deze 4-voudige vrijstelling moet het natuurbeheerplan gedurende 24 jaar uitgevoerd worden en hebben de overdrager én de notaris een informatieplicht bij overdracht van het 'gesubsidieerde' terrein.    

Voor type 2, 3 en 4

De nieuwe fiscale vrijstelling geldt voor alle types van natuurbeheerplan, maar niet voor type 1. Bij een type 1-natuurbeheerplan engageert de eigenaar zich enkel om de aanwezige natuurkwaliteit van zijn onbebouwd onroerend goed te behouden.

Bij een type 2-plan wil hij een hógere natuurkwaliteit bereiken. En bij een type 3 streeft hij naar de hoogst mogelijke natuurkwaliteit.
Type 4-plannen gelden alleen voor erkende natuurreservaten.

In principe kiest de eigenaar vrij of hij al dan niet een natuurbeheerplan opmaakt en welk type dat wordt. Alleen in de gebieden van het Vlaams ecologisch netwerk (VEN-gebieden) en in de speciale beschermingszones (SBZ) is minstens een type 2 verplicht.

Korting van 50% tot 100%

De fiscale vrijstelling stijgt volgens het ambitieniveau van de eigenaar en wordt verruimd van bos- en VEN-gebieden, naar alle terreinen met natuurwaarde. En om de eigenaars ertoe aan te sporen om sneller over te gaan tot een verbetering van de natuurkwaliteit en niet te wachten tot hun overlijden, voert de decreetgever naast de vrijstelling van erfbelasting, ook een vrijstelling van schenkbelasting in. Die vrijstelling is bovendien hoger dan het geval zou zijn bij een vererving.

Opmerkelijk is dat de vrijstelling van erfbelasting, schenkbelasting, verkooprecht of onroerende voorheffing gecombineerd mag worden met de subsidies voor geïntegreerd natuurbeheer.

Gedurende 24 jaar

Wie de fiscale vrijstelling aanvraagt, engageert zich om een goedgekeurd natuurbeheerplan te hebben en om dat plan gedurende ten minste 24 jaar uit te voeren.

Omdat een schenking of een erfenis niet in 1-2-3 geregeld is en de verkrijger wat tijd moet hebben om zich te informeren over de natuurwaarden van zijn nieuwe eigendom, volstaat het dat de nieuwe eigenaar een intentieovereenkomst tekent met het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) waarin hij zich ertoe verbindt om binnen de 2 jaar na de datum van overlijden, schenking of authentieke akte van verkoop een eerste verkennend gedeelte van het natuurbeheerplan te laten goedkeuren en om het volledige natuurbeheerplan binnen de 4 jaar rond te hebben.
Voor de vrijstelling van onroerende voorheffing is echter altijd een goedgekeurd natuurbeheerplan nodig.

Wie de voorwaarden niet naleeft, moet het vrijgestelde bedrag terugstorten a rato van 1/24e per jaar dat hij de voorwaarden niet heeft gerespecteerd. Via een juridische ingreep slaagt de decreetgever erin om deze fiscale vrijstellingen te laten doorgaan voor 'subsidies'. Daardoor kan de opvolging toegewezen worden aan het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Het ANB zal dus nagaan of er een goedgekeurd natuurbeheerplan is en of dat plan correct wordt uitgevoerd. En het zal ook het ANB zijn dat de onterecht verkregen 'subsidies' zal terugvorderen.

Informatieplicht voor overdrager én notaris

De eigenaar of overdrager van een gesubsidieerd onbebouwd onroerend goed heeft de plicht om de verkrijger van het goed in te lichten over het bestaan van de subsidie en over de voorwaarden ervan - namelijk de verplichting om gedurende de resterende termijn van 24 jaar het natuurbeheerplan verder uit te voeren.
De verkrijger heeft op zijn beurt een informatieplicht als hij de goederen doorschuift naar een nieuwe verkrijger.

De notaris heeft van zijn kant de verplichting om een melding op te nemen in elke akte van verkoop, schenking of verhuring voor meer dan 9 jaar, bij inbreng in een vennootschap, in elke akte van vestiging of overdracht van vruchtgebruik, erfpacht of opstal, en in elke andere akte van eigendomsoverdracht tegen een vorm van vergoeding (niet: huwelijkscontracten) die betrekking heeft op een onroerend goed dat geheel of gedeeltelijke gelegen is in een gebied waarvoor er een goedgekeurd natuurbeheerplan bestaat. De notaris vermeldt onder meer: dat er een natuurbeheerplan werd opgemaakt, op welke datum het natuurbeheerplan werd goedgekeurd, wat de looptijd is van het plan, en welke verplichtingen eruit voortvloeien voor de verkrijger (bv.: een publiekrechtelijke erfdienstbaarheid van duurzaam gebruik en langdurig beheer als natuurreservaat bij een type 4-natuurbeheerplan).

Vanaf wanneer?

Het is nog niet geweten wanneer het nieuwe fiscale vrijstellingsregime ingaat. De Vlaamse regering moet de datum van inwerkingtreding nog vastleggen in een uitvoeringsbesluit.
Op die bewuste dag zal een overgangsregime ingaan waarin de eigenaars van onbebouwde onroerende goederen gedurende 2 jaar kunnen kiezen tussen het huidige (oude) regime voor de bossen met een uitgebreid bosbeheerplan en de eigendommen in VEN-gebied, of het nieuwe vrijstellingsregime voor alle onbebouwde onroerende goederen met een natuurbeheerplan van type 2, 3 of 4.

Van toepassing:

Vlaams gewest.

Vanaf een datum te bepalen door de Vlaamse regering (art. 21, eerste lid).

Met overgangstermijn van 2 jaar (art. 21, tweede lid).

Bron: Decreet van 22 december 2017 betreffende de fiscale gunstmaatregelen die verbonden zijn aan natuurbeheerplannen, BS 21 februari 2018.

Bron: Besluit van de administrateur-generaal van 31 januari 2018 tot wijziging van het besluit van de administrateur-generaal van het Agentschap voor Natuur en Bos van 2 mei 2017 houdende delegatie en toewijzing van bevoegdheden, BS 21 februari 2018.

Zie ook:

Decreet van 21 oktober 1997 betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu, BS 10 januari 1998 [art. 16bis ? 16duodecies en nieuwe art. 16septiesdecies ? 16vicies van het natuurdecreet].

Besluit van de Vlaamse Regering van 14 juli 2017 betreffende de natuurbeheerplannen en de erkenning van natuurreservaten, BS 25 augustus 2017.

Bosdecreet van 13 juni 1990, BS 28 september 1990 [art. 13bis over de erfbelasting voor de uitgebreide bosbeheerplannen].

Vlaamse Codex Fiscaliteit [art. 2.1.5.0.6, 2.1.6.0.1, 2.7.3.2.9, 2.7.3.5.2, 2.7.6.0.2?2.7.6.0.5, 2.8.3.0.3, 2.8.6.0.8, 2.9.6.0.7, 3.3.1.0.8, 3.6.0.0.4 en 3.12.3.0.1 VCF].