Vlaanderen giet regels voor gemeenten en OCMW's in één megadecreet

De regels voor de Vlaamse lokale besturen zijn samengebracht in één megadecreet. Het decreet telt maar liefst 609 artikelen en bestaat uit zes delen.

Structuur

In het eerste deel (art. 1 tot 3) staan enkele algemene bepalingen.

In het tweede deel, het meest omvangrijke (art. 4 tot 385) gaat het over het bestuur van de gemeente en het OCMW. Met hierin ook aandacht voor het bestuurlijk toezicht.

In het derde deel (art. 386-515) vindt u alles over de deelname van gemeenten in rechtspersonen, de overeenkomsten tussen gemeenten, de intergemeentelijke samenwerking en de verenigingen of vennootschappen voor maatschappelijk welzijn.

In deel vier (art. 516 tot 568) staan specifieke bepalingen voor Voeren en de taalfaciliteitengemeenten.

Het vijfde deel 5 (art. 569 tot 574) bevat een hele reeks wijzigingbepalingen en in het zesde deel (art. 575-609) staan de slotbepalingen. In dat laatste deel staan de opheffingsbepalingen, de overgangsbepalingen en inwerkingtredingsregels.

Het nieuwe megadecreet komt in de plaats van het gemeentedecreet, het OCMW-decreet, het decreet over de vrijwillige samenvoeging van gemeenten en het decreet intergemeentelijke samenwerking.

Inhoud

Het nieuwe decreet gaat voor een verregaande integratie van gemeente en OCMW. Het OCMW blijft wel bestaan als een afzonderlijke rechtspersoon.

Op politiek vlak uit die integratie zich vooral in een maximale gelijkschakeling van de organen van de gemeenten en OCMW's. Dezelfde personen zetelen in de organen van beide lokale besturen. Op die manier is een sterk geïntegreerd sociaal beleid mogelijk. Binnen het OCMW is er wel ruimte voor de oprichting van een bijzonder comité voor de sociale dienst dat beslist over de dossiers rond individuele steunverlening.

Op ambtelijk vlak uit die integratie zich onder meer in een gemeenschappelijke algemeen directeur en een gemeenschappelijke financieel directeur. En gemeenten en OCMW's maken gezamenlijke beleidsrapporten op.

Ook het bestuurlijk toezicht wordt aangepakt. Het tweetrapstoezicht verdwijnt. In de plaats daarvan komt er een ééntrapstoezicht. De schorsing van de uitvoering van een betwiste beslissing kan niet meer. Alleen nog de vernietiging. Slechts in een beperkt aantal gevallen moet de toezichthoudende overheid nog beslissingen goedkeuren. Het algemeen toezicht wordt de regel.

De regels rond de beleids- en beheerscyclus worden ook bijgestuurd. Het budget wordt in het meerjarenplan geïntegreerd en de regels vereenvoudigen.

En er komen strengere regels voor de intercommunales en hun participaties. De raden van bestuur van de opdrachthoudende of dienstverlenende overheden mogen maximaal 15 leden tellen. Het genderevenwicht wordt ingevoerd. Meervoudige voordrachten - één persoon vertegenwoordigt meerdere gemeenten - zijn mogelijk. De opname van onafhankelijke bestuurders wordt aangemoedigd.

Inwerkingtreding

Het nieuw decreet treedt in werking op 1 januari 2019, bij het begin van de nieuwe bestuursperiode dus. In het kader van de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2018 treden enkele bepalingen wel al vroeger in werking. De nieuwe regels rond de beleids- en beheerscyclus treden later in werking: vanaf 1 januari 2020 of vanaf 1 januari 2021.

Bron: Decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur, BS 15 februari 2018