Brussel verplicht bouwvakkers om te werken tussen 6 en 22 uur

In zijn jongste ?ordonnantie betreffende de bouwplaatsen op de openbare weg? legt het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ?werfuren? op voor grote bouwwerven die leiden tot hinder op de openbare weg. De ordonnantiegever wil zo de overlast voor het doorgaand verkeer zo kort mogelijk houden.

Werfuren

Elke verzoeker is ertoe gehouden om op alle werven de werken zó te organiseren dat de duur van de werken wordt beperkt, staat er in de ordonnantie. De verzoeker moet daarbij 'gebruikmaken van de meest uitgebreid mogelijke werfuren waarbinnen hij geautoriseerd is om te werken'.

Deze verplichting zal verder uitgediept worden in één of meerdere uitvoeringsbesluiten van de Brusselse regering. Brussels minister van Economie en Werk, Didier Gosuin, lichtte in het parlement de grote lijnen toe.

De minister gaf wel toe dat er omstandigheden zijn die rechtvaardigen dat er op bepaalde momenten geen arbeiders aanwezig zijn op een werf, bijvoorbeeld bij slecht weer. ?Maar buiten die omstandigheden, is het niet toelaatbaar dat de werken onderbroken worden op een uur waarop men mag werken?.

Daarom zullen in de uitvoeringsbesluiten de volgende principes opgenomen worden: alle werven van institutionele verzoekers die de mobiliteit sterk verstoren en alle strategische werven van institutionele verzoekers die gelegen zijn in een hypercoördinatiezone dienen ononderbroken plaats te vinden van 6 uur ?s morgens tot 22 uur ?s nachts.
Die tijdsspanne van 16 uur laat toe om in 2 ploegen van 8 uur te werken. Het is aan de sector om te bepalen hoe de shifts zullen verdeeld worden en hoe er van ochtend- naar avondshift gewisseld wordt. Al bevestigt de minister dat één en ander nog moet doorgepraat worden: ?Een overleg met de sector zal nog gebeuren, om de gevolgen hiervan op alle vlakken goed in te schatten?.

Alle andere werven, dus de werven van de niet-institutionele verzoekers en de kleinere werven en werven buiten de hypercoördinatiezones van de institutionele verzoekers moeten volgens de minister gedurende '8 uur continu' plaatsvinden. En dit tussen 7 uur ?s morgens en 19 uur ?s avonds - van 7 tot 7 dus. Het dagelijkse uurrooster van elk 8 uren-team kan gespreid worden binnen dat regime van 7-tot-7, in functie van de bijzondere eisen van de werf of in functie van de omgeving.
Bovendien kan de beheerder van de openbare weg ook hier beslissen dat de werken moeten doorgaan van 6 tot 22 uur.

Verzoekers en institutionele verzoekers

De nieuwe ordonnantie is van toepassing op bouwplaatsen met een negatieve impact op de openbare weg. Een bouwplaats is elk geïsoleerd werk of elk geheel van werken op, onder of boven de openbare weg dat een impact heeft op de leefbaarheid van de openbare weg.

De openbare weg is een openbare verkeersweg over land, met al haar aanhorigheden en haar bovengrondse en ondergrondse ruimtes. Met de aanhorigheden bedoelt de ordonnantiegever hier parkeervakken, fietsenstallingen, ruimtes voor glasbollen, openbaar groen, enz.

De leefbaarheid van de openbare weg is de geschiktheid van de weg om al haar functies voor de weggebruikers te vervullen. Dat slaat onder meer op haar functie als verkeersas, als middel voor de omwonenden om toegang te krijgen tot hun huis, maar ook op de sociale, economische en culturele functies van een weg. Zo kunnen er op en langs een weg markten gehouden worden, concerten gegeven worden, wijkfeesten gehouden worden, enz.

De ordonnantiegever maakt verder een onderscheid tussen de 'gewone verzoekers' en de 'institutionele verzoekers'. Een verzoeker is elke persoon die de intentie heeft om een bouwplaats uit te voeren, die een bouwplaats uitvoert of die een bouwplaats heeft uitgevoerd, en elke persoon voor wiens rekening een bouwplaats zal worden uitgevoerd, wordt uitgevoerd of werd uitgevoerd. De institutionele verzoeker is een bijzonder type van verzoeker. Onder dat begrip vallen:

alle verzoekers die afhangen van een federale, gewestelijke, gemeenschaps-, provinciale of gemeentelijke administratie;

de politiezones;

de MIVB, Vivaqua, de Haven van Brussel, Leefmilieu Brussel, Beliris, Infrabel en Citeo; en

alle andere verzoekers die bij wet of sectorale regelgeving het recht hebben om werken uit te voeren op de openbare weg (zoals de beheerders van het rioleringsnetwerk, van gas en elektriciteit, of van telecommunicatienetwerken).

De ordonnantie zegt niet welk soort van werven de mobiliteit sterk verstoren. Ze maakt wel een onderscheid tussen werven van niveau 1 en werven van niveau 2, maar dat is in het kader van een toekomstige schadevergoeding voor handelaars die ernstige hinder ondervinden van openbare werken.

De ordonnantie bepaalt wel wat een hypercoördinatiezone is. Als uit Osiris, het informaticasysteem over de bouwplaatsen, blijkt dat de omvang van een bouwplaats of een grote concentratie aan kleinere bouwplaatsen tot grote hinder zullen leiden op het vlak van de leefbaarheid van de openbare weg, kan de Brusselse Coördinatiecommissie van de Bouwplaatsen aan de regering voorstellen om de perimeter voor die zone af te bakenen en het gebied binnen die perimeter tot hypercoördinatiezone te verklaren. Voor elke hypercoördinatiezone wordt er een hyperpiloot aangewezen, die een hypercoördinatiedossier zal opmaken over de verwachte hinder en die vervolgens een hypercoördinatieprogramma zal uitwerken. Dat programma bevat een fasering van de werken, een overzicht van de te verwachten verstoringen van de leefbaarheid van de openbare weg en van de maatregelen die genomen zijn om die hinder zoveel mogelijk te beperken, een plan voor het doorgaand verkeer en een plan voor het bestemmingsverkeer, en een communicatiestrategie.

Afwijkingen op de werfuren

De ordonnantiegever bevat tot slot 3 types van uitzonderingen op de toekomstige regels op de werfuren.

Zo geeft zij aan de regering de bevoegdheid om afwijkende werfuren op te leggen bij hoogdringendheid, indien daarover niets anders bepaald is. In dat kader kan de regering verschillende werfuren opleggen voor verschillende categorieën van werven. De ordonnantie somt zelf enkele voorbeelden van categorieën op:

werken die plaatsvinden in een tunnel;

werken in openlucht voor tramlijnen;

andere werken in openlucht; en

werken die geen geluidsoverlast of trillingen veroorzaken, los van de omgeving waarin ze plaatsvinden. Dat is wel een erg ruime categorie?

In het parlement verklaarde minister Gosuin alvast dat werkzaamheden in de tunnels ononderbroken moeten plaatsvinden van 12 uur ?s nachts tot 6 uur ?s morgens, en dat er aan de tramlijnen moet gewerkt worden tussen 22 uur ?s nachts en 6 uur ?s morgens.

Naast deze afwijkingen, kan de regering ook vrijstelling verlenen van de verplichting om gebruik te maken van de meest uitgebreid mogelijke werfuren waarbinnen het geautoriseerd is om te werken. Maar dat kan volgens de ordonnantie alleen als het gaat om:

werven van miniem belang; of

?wegens een gebrek aan pertinentie van deze vereiste voor de betrokken werf?.

Als een verzoeker gevraagd heeft om vrijstelling te genieten van de verplichting tot 'geautoriseerd werken', kan élke wegbeheerder hem altijd ter verantwoording roepen en eisen dat de verzoeker die vrijstelling rechtvaardigt.

Een derde en laatste afwijking kan toegestaan worden door de burgemeester. Die kan bij hoogdringendheid eveneens beslissen dat er buiten de normale werfuren mag, of zelfs móet gewerkt worden. In dat geval zal de verzoeker een gemotiveerde uitzonderingsaanvraag moeten indienen. Als de burgemeester de afwijking toestaat, moet de verzoeker die toelating 'op een zichtbare en leesbare manier' uithangen, en dit vanaf de start tot aan het einde van de periode waarvoor de burgemeester een afwijking op de normale werfuren toestond.

Van toepassing:

Brussels gewest.

Vanaf een datum die nog door de Brusselse regering moet worden bepaald (art. 95).

Wordt verwacht: uitvoeringsbesluit.

Bron: Ordonnantie van 3 mei 2018 betreffende de bouwplaatsen op de openbare weg, BS 18 mei 2018 (art. 64 m.b.t. 'Werfuren').

Zie ook:
Ordonnantie van 3 juli 2008 betreffende de bouwplaatsen op de openbare weg, BS 18 mei 2018 [huidig regime zonder voorschriften voor de werfuren].