Pollutiepiek? Brussel kan verkeer én verwarming hele jaar door stilleggen

Brussel pakt naast de winterpieken, ook de zomersmogs aan. De regering had al de mogelijkheid om bij grote luchtverontreiniging het verkeer gedeeltelijk stil te leggen in de winter, maar zal dat vanaf nu ook kunnen doen in hartje zomer. Bovendien kan het gewest een volledige verkeersstop opleggen. Ook voor vrachtwagens! Het gewest zal de thermostaat in kantoren en grote gebouwen kunnen vastklikken op 20 °C. Het verlaagt de interventiedrempels voor fijnstofdeeltjes (PM10) en stikstofdioxide (NO2), en voert interventiedrempels in voor roetdeeltjes (black carbon of PM2,5). Scholen en bedrijven met een vervoersplan, zullen hun plan tegen 1 oktober moeten herbekijken.

4 crisisdrempels

De Brusselse ministers van Leefmilieu en Mobiliteit kunnen maatregelen nemen wanneer de luchtkwaliteit in de hoofdstad en omstreken slecht is. Wélke maatregelen, hangt van de alarmfase. Brussel kent voortaan 4 fasen met bijbehorende drempelwaarden voor fijnstofdeeltjes (PM10), stikstofdioxide (NO2) en roetdeeltjes (PM2,5). Die 4 fasen heten:

de ?informatie- en sensibiliseringsdrempel?;

de ?informatie- en interventiedrempel?;

de ?interventiedrempel 1?; en

de ?interventiedrempel 2?.

Alle drempelwaarden gelden nu het hele jaar rond, en niet meer alleen in de wintermaanden, van november tot maart.

Sensibilisering

De fase van de 'informatie- en sensibiliseringsdrempel' start wanneer de volgende concentraties van PM2,5, PM10 en NO2 bereikt worden en er voor de volgende 24 tot 48 uur geen significante verbetering van de situatie wordt verwacht:

In deze fase kan minister van Leefmilieu Céline Fremault alvast 2 maatregelen nemen:

Zij kan een persbericht met aanbevelingen sturen naar ten minste 2 dagbladen, ten minste 2 radiozenders en ten minste 2 televisiestations, en dat in het Nederlands en het Frans.

En zij kan de aanbevelingen ook op de elektronische informatieborden van het gewest én van de MIVB plaatsen, of laten plaatsen.

In haar bericht wijst de minister op de aard van de luchtverontreiniging en de impact daarvan op de gezondheid, spoort zij het grote publiek aan om zijn gedrag te wijzigen en een geplande verplaatsing uit te stellen of voor het openbaar vervoer of carpoolen te kiezen, en vraagt zij om niet met hout te verwarmen. Zij herinnert ook aan de structurele maatregelen die het gewest al heeft genomen om iets te doen aan de luchtverontreiniging.

Interventie

Als - ondanks die aanbevelingen - de drempelwaarden gedurende 2 opeenvolgende dagen op dat té hoge peil blijven en er voor de volgende 24 tot 48 uur geen significante verbetering van de situatie wordt verwacht, start de fase van de 'informatie- en interventiedrempel'.

In die fase zullen de ministers van Leefmilieu én Mobiliteit samen de volgende maatregelen kunnen nemen:

De maatregelen uit de ?informatie- en sensibiliseringsdrempel?. Dus aanbevelingen formuleren via persberichten en elektronische informatieborden.

De toegelaten snelheid op de 90 km/u-wegen beperken tot 50 km/u.

In samenspraak met het Vlaamse Gewest, de toegelaten snelheid op de 120 km/u-wegen beperken tot 90 km/u.

Er bij de politie op aandringen om meer snelheidscontroles uit te voeren.

De dagabonnementen voor deelfietsen gratis maken.

Het openbaar vervoer via de MIVB gratis maken.

En het verwarmen met hout verbieden, behalve als houtverwarming het voornaamste verwarmingsmiddel in huis is.

Het gratis aanbieden van deelfietsen en het verbod op houtverbranding zijn nieuw. Het gratis openbaar vervoer is nieuw in deze fase.

Brussel nam tot nu géén noodmaatregelen zolang de gemiddelde dagconcentraties voor PM10 onder de limiet van 71 µg/m³ bleven. Nu zakt die limiet dus naar 51 µg/m³.

Maximum 20° C

Als IRCEL - de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu - verwacht dat in de komende dagen, de gemiddelde dagconcentraties van 'interventiedrempel 1' gedurende ten minste 2 opeenvolgende dagen zullen overschreden worden, kunnen de ministers de dringende maatregelen van 'interventiedrempel 1' afkondigen:

In die fase kunnen de ministers de volgende dringende maatregelen nemen:

De maatregelen uit de ?informatie- en sensibiliseringsdrempel?.

De maatregelen uit de ?informatie- en interventiedrempel?.

En de temperatuur beperken tot 20 °C in alle gebouwen met verwarmingssystemen die gebruikmaken van ingedeelde inrichtingen. Het besluit bevat wel enkele uitzonderingen, o.m. voor rusthuizen en ziekenhuizen. De ministers zullen nog een besluit publiceren met alle uitzonderingen.

Verkeersstop

Als IRCEL - de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu - verwacht dat in de komende dagen, de gemiddelde dagconcentraties van 'interventiedrempel 2' gedurende ten minste 2 opeenvolgende dagen zullen overschreden worden, kunnen de ministers:

gedurende de eerste dag van die periode van ten minste 2 dagen de dringende maatregelen van ?interventiedrempel 1? afkondigen;

vanaf dag 2 de dringende maatregelen van ?interventiedrempel 2? opleggen.

Vanaf dag 2 kunnen de ministers van Leefmilieu en Mobiliteit de volgende noodmaatregelen opleggen:

De maatregelen uit de ?informatie- en sensibiliseringsdrempel?.

De maatregelen uit de ?informatie- en interventiedrempel?.

De maatregelen uit ?interventiedrempel 1?.

En ingrepen in het verkeer. Dat is: een volledig verkeersverbod voor alle motorvoertuigen. Oók voor gemotoriseerde tweewielers. Ook voor vrachtwagens. Dat verbod geldt uiteraard ook voor de voertuigen die in het buitenland werden ingeschreven.

Die verkeersstop gaat véél verder dan het beurtelings rijden voor voertuigen met een even of oneven nummerbord, dat momenteel voorzien is in de wet. Voor vrachtwagens gold tot nu enkel een rijverbod tijdens de ochtend- en avondspits?

Er komt wel een lange lijst met voertuigen die niet onder de verkeersstop vallen. Zoals: taxi's, bussen en touringcars, elektrische voertuigen en voertuigen op waterstof, mediavoertuigen met logo, voertuigen voor gehandicapte personen, koelwagens en tankwagens, verhuiswagens, prioritaire voertuigen, ? Ook carpoolwagens met minstens 3 personen aan boord mogen vrijuit rijden.

Vervoersplannen?

Onrechtstreeks hebben al deze maatregelen ook een impact op de vervoersplannen van de Brusselse scholen en Brusselse bedrijven. Die moesten immers al een actieplan hebben met specifieke en operationele acties om een vervuilingspiek aan te pakken en om de toepassing te garanderen van de dringende maatregelen om luchtverontreinigingsspieken te voorkomen. Die plannen zullen waarschijnlijk aangepast moeten worden.

Vanaf 1 oktober 2018

Met dit besluit zet Brussel ook de Europese richtlijn 2008/50 over de luchtkwaliteit om in nationaal recht. Alle nieuwe maatregelen en drempels gaan in op 1 oktober 2018.

Van toepassing:

Brussels gewest.

Vanaf 1 oktober 2018 (art. 10).

Wordt verwacht: MB met uitzonderingen op de 20 °C-regel.

Bron: Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 31 mei 2018 houdende wijziging van het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 27 november 2008 tot bepaling van de dringende maatregelen om piekperiodes van luchtvervuiling door fijn stof en stikstofdioxiden [gewijzigd in: stikstofdioxide] te voorkomen, BS 9 juli 2018.

Zie ook:
Richtlijn 2008/50/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2008 betreffende de luchtkwaliteit en schonere lucht voor Europa, Pb.L. 11 juni 2008.