Individueel detentieplan voor iedere veroordeelde gedetineerde

Vanaf 29 april 2019 moeten gevangenissen voor iedere veroordeelde gedetineerde een individueel detentieplan opmaken, tenzij de gedetineerde uitdrukkelijk aangeeft dat hij geen plan wil. De federale regering geeft daarmee uitvoering aan Titel IV ?detentieplanning? van de Basiswet Gevangeniswezen, bijna 15 jaar na publicatie.

Overzicht detentietraject

Lange of korte gevangenisstraf, wel of geen uitzicht op een leven buiten de gevangenismuren: voortaan moet élke veroordeelde gevangene een overzicht krijgen van zijn detentietraject. Mét duiding van eventuele opleidings- of begeleidingsprogramma's, arbeidsopties, vormingen, medische behandelingen én herstelgerichte activiteiten.

Tot nog toe was een individueel detentieplan niet verplicht, ondanks het feit dat de wetgever al in 2005 drukte op het belang ervan in het kader van re-integratie, schadeherstel en consequente strafuitvoering. Er was immers geen uitvoeringsbesluit voor de bepalingen uit de Basiswet, waardoor de regeling dode letter bleef.

Detentieplan na onderzoek

Het individueel detentieplan is het resultaat van een grondig onderzoek naar de achtergrond en levenssituatie van de gevangene. Het wordt opgestart van zodra de betrokkene in de gevangenis werd onthaald.

In principe wordt dus altijd een onderzoek gevoerd. Al kan er bij erg korte gevangenisstraffen worden beslist om geen onderzoek te doen. De gevangene moet wel instemmen met die beslissing.

Bovendien laat de wet gevangenen toe om een detentieplan te weigeren. Die weigering komt in hun dossier en kan op ieder moment worden herroepen. Als een gevangene geen detentieplan wil, hoeft logischerwijs ook geen onderzoek te worden uitgevoerd.

Overleg

De uitwerking van het detentieplan gebeurt steeds in overleg én met medewerking van de veroordeelde. Zijn detentietraject wordt vastgelegd, met daarbij een overzicht van eventuele herstelactiviteiten naar de slachtoffers toe. Maar ok met eventuele adviezen over overplaatsingen, arbeidsmogelijkheden, opleidingsprogramma's, begeleidingsprogramma's, enz. Uiteraard steeds rekening gouden met de mogelijkheden van de gedetineerde zelf en de penitentiaire administratie.

Het plan wordt tijdens de detentie zoveel als nodig aangevuld, geconcretiseerd en bijgestuurd.

Samenwerkingsprotocol

Het detentieplan wordt opgenomen in een samenwerkingsakkoord dat door veroordeelde en gevangenisdirecteur wordt ondertekend.

Ook voor geïnterneerden

Het detentieplan is er niet alleen voor veroordeelde gedetineerden. De Basiswet stelt uitdrukkelijk dat het ook moet worden opgesteld voor geïnterneerden, rekening houdend met hun specifieke noden.

Bron: Koninklijk besluit van 5 april 2019 tot bepaling van de datum van inwerkingtreding van de titel IV van de basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden met betrekking tot de detentieplanning, BS 26 april 2019.